Tôi viết về những hệ thống vẫn đúng sau mười năm.
Phần lớn nội dung công nghệ tối ưu cho tuần này — mô hình mới ra hôm qua, bộ công cụ vừa ra tuần trước, bộ công cụ sẽ thay thế nó tháng sau. Có nơi cho loại nội dung đó. Đây không phải nơi đó.
caphe.dev dành cho những quyết định cộng dồn theo thời gian: kiến trúc anh sẽ sống cùng trong mười năm, những dịch chuyển công nghệ sẽ vẽ lại các ngành, những lựa chọn người sáng lập đưa ra năm 2026 sẽ quyết định họ đứng ở đâu năm 2036.
Chủ đề tôi viết
Kiến trúc hệ thống. Tư duy từ nguyên lý đầu thay vì làm theo thông lệ. Tại sao sự đơn giản là kỹ năng khó nhất trong thiết kế. Tại sao kiến trúc vi dịch vụ thường là câu trả lời sai cho đội dưới năm mươi kỹ sư. Loại quyết định thiết kế nhìn lại thì hiển nhiên, lúc đó thì tưởng không thể.
Trí tuệ nhân tạo là hạ tầng, không phải tính năng. Câu hỏi thú vị không phải mô hình nào thắng mô hình nào trên một bài đo nào đó. Là điều gì xảy ra với vận hành, bán hàng, và tầng quản lý trung gian khi trí tuệ nhân tạo trở thành lớp nằm bên dưới mọi quy trình kinh doanh — không phải một phần mềm anh mở ra. Phần lớn dự án trí tuệ nhân tạo trong doanh nghiệp thất bại không vì lý do kỹ thuật, mà vì họ coi nó như tính năng thêm vào thay vì xây lại hệ thống xung quanh nó.
Trí tuệ nhân tạo gặp thế giới vật lý. Cảm biến đã rẻ từ một thập kỷ trước. Mô hình đủ giỏi từ hai năm trước. Cú đột phá bây giờ là đóng vòng lặp — máy tính quan sát, quyết định, và hành động trong không gian vật lý. Giám sát chuỗi lạnh cho hàng nghìn cửa hàng. Thị giác máy trong nhà máy thật sự đưa vào vận hành được. Sự dịch chuyển từ màn hình sang tính toán bên trong môi trường.
Tài chính và ngân hàng, xây lại từ đầu. Ngân hàng như mã nguồn không phải lời chào hàng của một bên cung cấp. Là điều xảy ra khi cả lớp pháp lý và lớp phần mềm cùng trở nên lắp ghép được. Đông Nam Á có lợi thế hiếm có là bỏ qua được các hệ thống cũ đang neo các ông lớn ở thị trường khác. Công ty tiền tệ - công nghệ thắng được thập kỷ tới chưa tồn tại.
Kỹ thuật trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo. Biết nhiều bộ công cụ từng có giá trị. Máy có thể liệt kê mọi bộ công cụ trong năm giây. Kỹ năng quan trọng bây giờ là phán đoán — khi nào thông lệ không áp dụng được, và làm sao xây câu trả lời từ nguyên lý đầu. Đây là kỹ năng khó hơn. Ít người luyện tập hơn.
Cách tôi viết
Dài, có quan điểm, cụ thể. Tôi nêu tên hệ thống thật, số liệu thật, đánh đổi thật. Tôi không viết về tin tức. Tôi không viết theo chạy đua trào lưu. Tôi không viết bài dạng danh sách mẹo vặt.
Nếu một bài không còn quan trọng trong ba năm nữa, tôi không đăng.
Tôi viết bằng tiếng Anh và tiếng Việt. Cùng một bài, hai ngôn ngữ — không phải hai tệp người đọc khác nhau.
Tiểu sử
Hơn hai mươi năm xây hệ thống. Công việc tôi tự hào nhất là mã nguồn mở, đang chạy vận hành ở quy mô lớn, và vẫn dùng các quyết định kiến trúc tôi đưa ra từ nhiều năm trước.
Tôi đã xây và dẫn dắt đội ngũ kỹ thuật hơn ba trăm người, trong một thị trường mà phần lớn sách vở được viết cho nơi khác. Tôi đã đưa vào vận hành các hệ thống trí tuệ nhân tạo và vạn vật kết nối cho khách hàng doanh nghiệp, bao gồm triển khai trên hàng nghìn địa điểm vật lý.
Phần lớn những gì tôi viết ở đây đến từ vấn đề tôi đang làm hiện tại, không phải bài học từ một thập kỷ trước.
Tại sao caphe.dev
Cà phê là nơi tôi suy nghĩ rõ nhất. Một ly cà phê đen, không vội, không cuộc họp kế tiếp — đó là khi các ý tưởng tốt xuất hiện.
Blog này nên có cảm giác đó. Ngồi xuống. Chậm lại. Suy nghĩ.
Liên hệ
Thư điện tử là cách tốt nhất. Tôi đọc mọi thứ. Tôi không trả lời mọi thứ.
Ưu tiên cho câu hỏi cụ thể với bối cảnh thật — tốt nhất từ người đang xây cái gì đó. Nhắn tin chung chung sẽ bị bỏ qua.